Blokchain yavaştır ve bu sebeple de pahalıdır. Ben size Bitcoin göndermek zorunda kalırsam, Bitcoinlerin size ulaşması bir kaç saati bulabilir ve yüklü bir işlem ücreti ödemem gerekir. Böyle bir ün ile Blockchain dünyayı nasıl ele geçirecek?

Blockchainlerin yeniden boyutlandırılamama (non-scalability) sorununu çözebilecek bir fikir dikkat çekmeye, zaman ve efor harcamaya değer. Lightnin Network de böyle bir fikir. Fakar çözümü anlamadan önce sorunu anlamak gerek.

Blockchain Neden Yavaştır?

Bir Blockchain’i bir kayıt defteri olarak düşünün. Ve bu defter içinde birçok işlem bulunan bir çok sayfa (Blok) içerir. Bir sayfa işlemlerle doldurulduktan sonra yeni sayfaya geçmeden önce sayfanın kayıt defterine eklenmesi gerekir.

Sayfanın (Blok), kayıt defterine (Blockchain) eklenmesi için herkesin içeriğiyle uyumlu olduğunu kontrol etmek için yapılması gereken bazı işlemler var. Her işlem bir blok için ortalama 10 dakika sürer. (Blockchain’in çalışma mantığı hakkında daha detaylı bilgi edinmek için Blockchain rehberimizi okuyabilirsiniz.)

Hayal edin, siz arkadaşınıza 1 BTC yollamak istediğinizde bu işlemler gerçekleşecek.

Bunlar dışında, bir işlemi gönderen, alıcı, tutar ve işlem ücreti hakkında bilgiler içerir.

Transaction Fee?

Madencileri, mümkün olan en kısa sürede işleminizi bloğa dahil etmeye teşvik etmek için bir ödeme(rüşvet) yapabilirsiniz. Belirlenmiş bir fiyat yoktur ve süreci hızlandırmak için ne kadar ödeme yapmak istediğiniz size kalmış. Ücret ne kadar yüksekse işleminiz o kadar hızlı gerçekleşecektir. Her sayfaya kaydedilebilecek işlem sayısı sınırlı.

Madenciler, diğer bir deyişle, Blockchain ağında çalışan bilgisayarlar mevcut işlemlerden hangilerinin geçerli bloğa dahil edileceğine karar vermek zorundadır. Onların karar vermesine yardımcı olmak için, hangi işlemlerin en fazla getiriyi kazandığına bakarlar – yani, en yüksek işlem ücretine sahip işlemlerin önce dahil edileceği anlamına gelir.  Blok doldurmak için sizinkinden daha yüksek bir işlem ücreti ile yeterli işlem varsa, işleminiz sıraya girmek zorunda kalacaktır. Beklemek birkaç dakika ila birkaç saat sürebilir. Ve bazen günler bile. İşlem ücretlerinde ne kadar çok ödeme yaparsanız, işleminiz o kadar çabuk işlenir.

Bu nedenle Blockchains yavaştır ve bu nedenle herkesin kullanmaya başlaması pahalıdır. İdeal olarak, Blockchain’in benimsenmesi daha fazla işlem gerçekleşeceği anlamına gelir, ancak işlemlerin sayısı arttıkça ağ yavaşlar ve insanların benimsemesi daha da zorlaşır. Ne paradoks ama!

Lightning Network (LN), probleme potansiyel bir çözümdür.

Lightning Network Nedir?

Lightning Network’ün arkasındaki fikir, tüm işlemlerin Blockchain’e kaydedilmesi gerekmediğidir.

Düşünün ki siz ve ben birkaç kez kendi aramızda işlem yapıyoruz. Böyle bir durumda, işlemleri Blockchain üstüne kaydetmeden atlayıp zincirden çıkartabiliriz.

En basitçe ifadeyle, aramızda, ödeme kanalı olarak adlandırılan bir şey açacağımız ve bu açılışı Blockchain’e kaydedeceğimiz. Şimdi, siz ve ben bu ödeme kanalında istediğiniz sayıda işlem yapabilir ve birkaç saat, gün, hafta veya on yıl boyunca açık kalabiliriz. Kanalı kapatmak istediğimizde, Blockchaine bir kez daha bağlantı kuracağız. Ardından, kanal üzerinden gerçekleşen işlemlerin son durumunu Blockchain’e yazacağız.

Bu ödeme kanalı fikrini kullanarak, sadece nadiren Blockchain’e işlem yazması gereken bir ödeme kanalı ağı oluşturulabiliyor. Bir örnek ile daha anlaşılır hale getirelim.

A,B ve C kişilerinin olduğunu varsayın. A ve B kişileri arasında ve B ve C kişileri arasında ödeme kanalı açılıyorsa A kişisi B kişisi aracılığı ile C kişisine BTC gönderebilir. A kişisinin C kişisine 2 BTC yollamak istediğinde önce A kişisi B kişisine 2 BTC yollar ve son olarak B kişisi C kişisine 2 BTC’yi gönderir.

Lightning Network fikri budur. Blockchain’e sık sık dahil olmanız gerekmeyeceği için ışık hızında gönderim yapma şansı elde etmiş olursunuz. Şimdiye kadar tahmin edebileceğiniz gibi tüm sihirli kısım ödeme kanalları ile aracılığı ile gerçekleşir. O zaman şimdide de sihirbazlığı öğrenelim!

Ödeme Kanalları Nedir?

Ödeme kanalı, 2 kişinin eşit miktarda parayı koyduğu bir güvenli kasa olarak düşünülebilir.

Ortak bir kutuya eşit miktarda para yatırma eylemi, bir “Açılış İşlemi” şeklinde Blok Zincirinde kaydedilir ve bundan sonra iki kişi arasında bir ödeme kanalı açılır. Böyle bir kutuya para yatırmanın arkasındaki fikir, hiç kimsenin parayı diğerininki olmadan harcayamamasıdır. Bu kutudaki para daha sonra birbirleri arasında işlem yapmak için kullanılır.

A ve B kişisinin 10 BTC koyduğu bir kasa olduğunu düşünün. A kişisi B kişisine 2 BTC göndermek istediğinde ne olurdu?

Bunu yapmak için, ortak kutu içindeki Bitcoin’lerin sahiplik sözü (primose of ownership) B kullanıcısına aktarılır. Bu taahüt sonrasında kutunun kilidi açılırsa A kişisi o kutudan 8 BTC alabilirken B kişisi 12 BTC alabilir. Böylece transfer gerçekleşmiş olur.

Ancak aralarında transfere devam etmek istiyorlarsa kutuyu açmalarına gerek yoktur. Bu da bu sistemin güzelliği.

Ertesi gün B kişisi A kişisine 1 BTC göndermek isterse yine aynı şeyi yapacak. 1 BTC için sahiplik sözü B kişisinden A kişisine verilir böylece A kişisi kutudan 9 BTC alabilirken B kişisi 11 BTC alabilir. Blockchain dışı işlemlerin nasıl gözüktüğünü anlamak için aşağıdaki şemaya bakabilirsiniz.

Özetleyecek olursak, ödeme kanalı, bit miktar Bitcoin’in bir araya konularak bir sahiplik sözü ile bölüştürülmesinden başka bir şey değil. Kanaldaki kişiler istedikleri an bu kanalı kapayarak Bitcoinlerini alabilirler.

Bir kanalı kapatmak, basitçe kutuyu açıp içerideki parayı almak demek olur. Kutunun açılması Blockchain’e kaydedilir ve kim ne kadar Bitcoin’e sahip ise alır.

Ödeme kanalları böyle işliyor. Ama bu onların gerçek potansiyelini tanımlamaya yaklaşmıyor bile. İki ya da daha fazla ödeme kanalı bir ağı oluşturmak için birlikte çalıştıklarında, gerçek gücü ortaya çıkar – Lightning Network!

Peki Sistem Nasıl işler?

Lightning Network, Bitcoin sahipliğini, Bitcoin sahiplenme vaadi ile değiştirir. Daha anlaşılır olması için örnekle anlatalım.

Hasan, Ali ve Mustafa adında 3 kişinin olduğunu düşünün. Hasan ile Ali arasında ve Ali ile Mustafa arasında ödeme kanlları mevcut. Mustafa ile Hasan arasında bir ödeme kanalı olmadığını unutmayın.

Böyle bir durumda, Hasan, Mustafaya 2 BTC yollamak istediğinde Mustafa ile Ali arasındaki ödeme kanalı kullanılabilir. Nasıl mı?

Hasan Aliye, Hasan ve Ali arasında ödeme kanalında, 2 BTC sözü vermesini ister ve sonrasında Ali Mustafaya 2BTC sözü verir.

Bu gibi ödeme kanalları ağı sayesinde, Blockchain’in yoğunluğu azaltılarak büyük miktardaki işlem zincir dışına çıkartılabilir. Bir ödeme kanalları ağı kullanarak, milyonlarca işlem gerçekleşebilir ve bu da çok büyük bir işlem ücreti almadan gerçekleşebilir.

İşte Lightning Network!

E-Posta Aboneliği

Güncellemeler ve Yeni Haberler için abone olun